The Air Bridge Under FireCầu hàng không dưới làn đạnLe pont aérien sous le feu

Thanks to these immense efforts, the French troops in Điện Biên had a logistical reserve of 9 days of food and provisions; 8 days of fuel, 27,400 105 mm artillery shells, 2,700 155 mm artillery shells, 22,000 mortar rounds, and 9 units of fire for the tanks' 75 mm guns. Compared to French logistics, the Vietnamese reserves were much weaker. There were 5,000 105 mm artillery shells, 2,000 120 mm mortar rounds, and 3,000 75 mm artillery shells. Because there was very little artillery ammunition, it was stockpiled and used very sparingly; as for food, with the daily ration of the Vietnamese troops being 800 grams of food per day, there were almost no reserves, and it had to be continuously transported day by day²⁴.

Nhờ những nỗ lực to lớn trên, quân Pháp ở Điện Biên có dự trữ hậu cần là 9 ngày lương thực, thực phẩm; 8 ngày nhiên liệu, 27.400 viên đạn pháo 105mm, 2.700 đạn pháo 155mm, 22000 đạn cối, 9 cơ số hoả lực cho pháo 75mm của xe tăng. So với hậu cần của Pháp thì phía Việt Nam, dự trữ yếu hơn rất nhiều. đạn pháo 105mmm có 5000 viên, đạn cối 120mm có 2000 viên, đạn pháo 75mm có 3000 viên. Vì có rất ít đạn pháo nên đều dự trữ và dùng rất dè sẻn, riêng lương thực với khẩu phần ăn của bộ đội Việt Nam là 800 lương thực/ngày, thì gần như không có dự trữ mà phải vận chuyển liên tục từng ngày²⁴.

Grâce à ces immenses efforts, les troupes françaises à Điện Biên disposaient d'une réserve logistique de 9 jours de vivres et provisions ; 8 jours de carburant, 27 400 obus d'artillerie de 105 mm, 2 700 obus d'artillerie de 155 mm, 22 000 obus de mortier et 9 unités de feu pour les canons de 75 mm des chars. Comparées à la logistique française, les réserves vietnamiennes étaient beaucoup plus faibles. Celles-ci comptaient 5 000 obus d'artillerie de 105 mm, 2 000 obus de mortier de 120 mm et 3 000 obus d'artillerie de 75 mm. En raison de la très faible quantité de munitions d'artillerie, elles étaient stockées et utilisées avec une très grande parcimonie ; quant à la nourriture, la ration quotidienne des troupes vietnamiennes étant de 800 grammes de vivres par jour, il n'y avait presque aucune réserve, et le ravitaillement devait être transporté continuellement, jour après jour²⁴.

While the French air force concentrated its aircraft to fiercely bomb the road-building forces of the Vietnamese troops in the provinces surrounding Điện Biên, the Vietnam People's Army raided the key traffic hubs serving Điện Biên Phủ in the French rear on the Red River Delta. In the first three months of 1953, guerrillas and local troops damaged 35 locomotives, 340 train cars, and more than 100 tanks and other motorized vehicles on the Hải Phòng - Hà Nội railway, destroying and paralyzing transport on Route 5 for a whole week in mid-March. In two consecutive battles in early March 1954, both Cát Bi and Gia Lâm airfields were raided; nearly 80 aircraft were destroyed, including B.26 bombers and C.47 transport aircraft newly provided as aid by the US³⁴.

Trong lúc không quân Pháp tập trung máy bay oanh tạc quyết liệt lực lượng làm đường của bộ đội Việt Nam ở các tỉnh ven Điện Biên thì quân đội Nhân dân Việt Nam đã tập kích vào các trọng điểm giao thông phục vụ Điện Biên Phủ ở hậu phương quân Pháp trên đồng bằng Sông Hồng. Ba tháng đầu năm 1953, du kích và bộ đội địa phương đã đánh hỏng 35 đầu máy xe lửa, 340 toa tầu cùng hơn 100 xe tăng và xe cơ giới khác trên quãng đường sắt Hải Phòng - Hà Nội, phá hoại và làm tê liệt vận chuyển trên đường 5 suốt một tuần lễ giữa tháng 3. Trong hai trận đánh liên tiếp đầu tháng 3 năm 1954, cả hai sân bay Cát Bi và Gia Lâm bị tập kích, gần 80 máy bay bị phá huỷ, trong đó có cả máy bay ném bom B.26 và máy bay vận tải C.47 mới được Mỹ viện trợ³⁴.

Tandis que l'armée de l'air française concentrait ses avions pour bombarder farouchement les forces de construction de routes des troupes vietnamiennes dans les provinces entourant Điện Biên, l'Armée populaire du Vietnam attaqua les principaux nœuds de communication desservant Điện Biên Phủ sur les arrières français, dans le delta du fleuve Rouge. Au cours des trois premiers mois de 1953, les guérilleros et les troupes locales endommagèrent 35 locomotives, 340 wagons et plus de 100 chars et autres véhicules motorisés sur le chemin de fer Hải Phòng - Hanoï, détruisant et paralysant les transports sur la route 5 pendant toute une semaine à la mi-mars. Lors de deux batailles consécutives début mars 1954, les aérodromes de Cát Bi et de Gia Lâm furent tous deux attaqués ; près de 80 avions y furent détruits, parmi lesquels des bombardiers B-26 et des avions de transport C-47 nouvellement fournis par l'aide américaine³⁴.

As the opening battle of the historic Điện Biên Phủ campaign began in the Northern Sub-Sector, the logistical war for both sides also became extremely fierce. On the morning of March 13, 1954, two 75 mm mountain artillery companies, merely test-firing to adjust their aim, set ablaze 2 transport aircraft and 2 fighter jets at the airfield. The base's flight dispatch agency sent a telegram back to Hà Nội: "landing at the airfield is prohibited," signaling the risk of severing the two-way airlift with Điện Biên Phủ²⁴.

Khi trận đánh mở màn chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ bắt đầu từ phân khu Bắc, thì cuộc chiến hậu cần với cả hai bên cũng trở nên rất quyết liệt. Sáng ngày 13 tháng 3 năm 1954, hai đại đội sơn pháo 75mm mới thử bắn hiệu chỉnh đã bắn cháy 2 máy bay vận tải, 2 máy bay tiêm kích trên sân bay. Cơ quan điều độ bay của căn cứ gửi điện về Hà Nội: “cấm hạ cánh xuống sân bay” báo hiệu nguy cơ cắt đứt cầu hàng không hai chiều với Điện Biên Phủ²⁴.

Lorsque la bataille d'ouverture de la campagne historique de Điện Biên Phủ commença dans le sous-secteur Nord, la guerre logistique entre les deux camps devint également d'une extrême férocité. Au matin du 13 mars 1954, deux compagnies d'artillerie de montagne de 75 mm, effectuant de simples tirs d'essai pour ajuster leur visée, incendièrent 2 avions de transport et 2 avions de chasse sur l'aérodrome. Le service de régulation des vols de la base envoya un télégramme à Hanoï : « atterrissage sur le terrain d'aviation interdit », signalant le risque de rupture du pont aérien à double sens avec Điện Biên Phủ²⁴.

After the first three days of fighting, the French troops at Điện Biên Phủ had consumed nearly half of their ammunition reserves (12,600 105 mm artillery shells, 10,000 120 mm mortar rounds, 3,000 155 mm artillery shells); 11 120 mm mortars were destroyed and 4 105 mm and 155 mm artillery pieces were damaged and in need of repair, not to mention other essential supplies. Having lost the Him Lam and Độc Lập strongpoints, the trenches of the Vietnam People's Army pressed closer to the Central Sector; aircraft had to land with extreme difficulty only at night to evacuate the wounded and deliver goods, and the medical bunkers quickly became overloaded.

Sau ba ngày chiến đấu đầu tiên, quân Pháp ở Điện Biên Phủ đã tiêu thụ gần nửa dự trữ đạn dược (12.600 đạn pháo 105 mm, 10.000 đạn cối 120 mm, 3.000 đạn pháo 155 mm); 11 súng cối 120 mm bị phá hủy và 4 khẩu pháo 105, 155 mm hỏng cần sửa chữa chưa kể đến các vật tư thiết yếu khác. Mất cứ điểm Him Lam, Độc Lập, chiến hào của quân đội nhân dân Việt Nam đã áp sát gần hơn đến khu Trung tâm, máy bay phải hạ cánh hết sức khó khăn chỉ vào ban đêm để di tản thương binh và giao hàng, những căn hầm y tế nhanh chóng trở nên quá tải.

Après les trois premiers jours de combat, les troupes françaises à Điện Biên Phủ avaient consommé près de la moitié de leurs réserves de munitions (12 600 obus d'artillerie de 105 mm, 10 000 obus de mortier de 120 mm, 3 000 obus d'artillerie de 155 mm) ; 11 mortiers de 120 mm furent détruits et 4 pièces d'artillerie de 105 mm et de 155 mm furent endommagées et nécessitaient des réparations, sans compter d'autres approvisionnements essentiels. Ayant perdu les points d'appui Him Lam et Độc Lập, les tranchées de l'Armée populaire du Vietnam se rapprochèrent du secteur central ; les avions devaient atterrir avec une extrême difficulté, uniquement de nuit, pour évacuer les blessés et livrer des marchandises, et les abris médicaux furent rapidement surchargés.

After 5 days of shooting, the French had lost all 3 bases of the Northern Sub-Sector; immediately, Vietnamese howitzers and anti-aircraft guns advanced into the Mường Thanh valley. Just 10 days after the attack, Vietnamese artillery had completely dominated both the Mường Thanh and Hồng Cúm airfields. Following hopeless efforts to counterattack and recapture the lost positions, and the sudden and effective appearance of Vietnamese 105 mm artillery, French generals realized that the Mường Thanh airfield could permanently no longer be used. From March 28, the French could only resupply the fortified complex by airdrops, and the Việt Minh troops, although newly acquainted with anti-aircraft machine guns and flak artillery, had become a terror to French and American pilots. During the first wave of attacks, 12 transport and fighter aircraft were shot down in the skies over Điện Biên Phủ.

Sau 5 ngày nổ súng, quân Pháp đã mất cả 3 căn cứ của phân khu Bắc, ngay lập tức lựu pháo và cao xạ của quân Việt Nam tiến vào cánh đồng Mường Thanh. Chỉ 10 ngày sau khi tấn công, pháo binh của Việt Nam đã khống chế hoàn toàn cả 2 sân bay Mường Thanh và Hồng Cúm. Sau những nỗ lực vô vọng nhằm phản công tái chiếm lại các vị trí đã mất và sự xuất hiện bất ngờ và hiệu quả của pháo 105mm Việt Nam, các tướng lĩnh Pháp đã thấy vĩnh viễn không còn sử dụng được sân bay Mường Thanh. Từ ngày 28 tháng 3, Pháp chỉ còn tiếp tế được cho tập đoàn cứ điểm bằng thả dù và bộ đội Việt Minh tuy mới làm quen với súng máy phòng không, pháo cao xạ đã trở thành nỗi kinh hoàng với phi công Pháp và Mỹ. Trong đợt tấn công đầu tiên, 12 máy bay vận tải, máy bay chiến đấu đã bị bắn rơi trên bầu trời Điện Biên Phủ.

Après 5 jours de tir, les Français avaient perdu les 3 bases du sous-secteur Nord ; immédiatement, les obusiers et les canons antiaériens vietnamiens avancèrent dans la vallée de Mường Thanh. Dix jours seulement après l'attaque, l'artillerie vietnamienne dominait complètement les deux aérodromes de Mường Thanh et de Hồng Cúm. Suite aux efforts désespérés pour contre-attaquer et reprendre les positions perdues, et à l'apparition soudaine et efficace de l'artillerie vietnamienne de 105 mm, les généraux français réalisèrent que l'aérodrome de Mường Thanh ne pourrait définitivement plus être utilisé. À partir du 28 mars, les Français ne purent plus ravitailler le camp retranché que par parachutages, et les troupes du Việt Minh, bien que nouvellement familiarisées avec les mitrailleuses antiaériennes et l'artillerie de DCA, étaient devenues la terreur des pilotes français et américains. Lors de la première vague d'attaques, 12 avions de transport et de chasse furent abattus dans le ciel de Điện Biên Phủ.

The fatal weakness of French military logistics was exploited to the maximum by the Vietnamese troops; if they did not remedy it in time, the trend of defeat was inevitable. The sole reliance of the French military logistical line was organizing supply airdrops. On March 22, US President Eisenhower instructed the Chairman of the Joint Chiefs of Staff, Radford, to urgently resolve Navarre's requests. An airlift was established by the US from military bases in Japan, South Korea, Taiwan, and the Philippines, and then to the Cát Bi and Gia Lâm airfields, to transport goods and soldiers up to Điện Biên Phủ, rapidly meeting all the logistical demands of the French troops²⁰.

Chỗ yếu chí tử của hậu cần quân Pháp đã bị bộ đội Việt Nam khai thác tối đa, nếu họ không kịp thời khắc phục thì xu thế thất bại là không tránh khỏi. Chỗ dựa duy nhất của tuyến hậu cần quân đội Pháp là tổ chức thả dù tiếp tế. Ngày 22 tháng 3, Tổng thống Mỹ Aixenhao chỉ thị cho Chủ tịch hội đồng tham mưu trưởng liên quân Rátpho phải giải quyết cấp tốc các yêu cầu của Nava. Một cầu hàng không được Mỹ thiết lập từ các căn cứ quân sự Nhật Bản, Nam Triều Tiên, Đài Loan, Philíppin rồi đến các sân bay Cát Bi, Gia Lâm để chở hàng hóa và bình sỹ lên Điện Biên Phủ, đáp ứng nhanh chóng mọi yêu cầu tiếp vận của quân Pháp²⁰.

La faiblesse fatale de la logistique militaire française fut exploitée au maximum par les troupes vietnamiennes ; si elles n'y remédiaient pas à temps, la défaite était inévitable. L'unique recours de la ligne logistique militaire française était d'organiser des parachutages de ravitaillement. Le 22 mars, le président américain Eisenhower chargea le chef d'état-major interarmées, Radford, de résoudre d'urgence les requêtes de Navarre. Un pont aérien fut mis en place par les États-Unis depuis des bases militaires au Japon, en Corée du Sud, à Taïwan et aux Philippines, puis vers les aérodromes de Cát Bi et de Gia Lâm, afin de transporter des marchandises et des soldats jusqu'à Điện Biên Phủ, répondant ainsi rapidement à toutes les exigences logistiques des troupes françaises²⁰.

For their part, the French forces were also determined to seize the initiative. They resolved to strike at the fatal weakness on the Vietnamese logistical line – the single solitary road leading into the Điện Biên Phủ battlefield. At this point, all efforts to camouflage the road had become unnecessary. With total mastery of the airspace, aerial reconnaissance clearly revealed the entire transport line of the Vietnam People's Army; the French - American coalition concentrated all the forces at their disposal to attack this road, with the focus on crucial geographical "chokepoints" such as the Cà pass, Khế pass, Mỏ Thổ, Pha Đin, Cò Nòi... Navarre ordered the air force to "give priority with all maximum means to supporting our forces in the Northwest. Concentrate on striking transport and communications, especially transport trucks heading towards the Northwest"³⁰.

Về phía mình, quân Pháp cũng quyết dành thế chủ động. Họ quyết đánh vào điểm yếu chí tử trên tuyến hậu cần Việt Nam – đó là con đường độc đạo dẫn vào trận địa Điện Biên Phủ. Lúc này mọi cố gắng nguỵ trang cho con đường đã trở nên không cần thiết. Hoàn toàn làm chủ không phận, trinh sát không quân cho thấy rõ toàn tuyến vận chuyển của quân đội Nhân dân Việt Nam, liên quân Pháp - Mỹ tập trung mọi lực lượng có trong tay để tấn công con đường này, trọng tâm là những “yết hầu” địa lý quan trọng như đèo Cà, đèo Khế, Mỏ Thổ, Pha Đin, Cò Nòi... Nava đã ra lệnh cho không quân “dành ưu tiên với mọi phương tiện tối đa cho việc hỗ trợ các lực lượng của chúng ta ở Tây Bắc. Tập trung vào việc đánh phá giao thông vận tải, đặc biệt là các ô tô vận tải hướng lên Tây Bắc”³⁰.

De leur côté, les forces françaises étaient également déterminées à prendre l'initiative. Elles résolurent de frapper la faiblesse fatale de la ligne logistique vietnamienne – la route unique menant au champ de bataille de Điện Biên Phủ. À ce stade, tous les efforts pour camoufler la route étaient devenus inutiles. Avec une maîtrise totale de l'espace aérien, la reconnaissance aérienne révéla clairement toute la ligne de transport de l'Armée populaire du Vietnam ; la coalition franco-américaine concentra toutes les forces à sa disposition pour attaquer cette route, en mettant l'accent sur des « goulots d'étranglement » géographiques cruciaux tels que le col de Cà, le col de Khế, Mỏ Thổ, Pha Đin, Cò Nòi... Navarre ordonna à l'armée de l'air de « donner la priorité avec tous les moyens maximums au soutien de nos forces dans le Nord-Ouest. Concentrer les frappes sur les transports et les communications, en particulier les camions de transport se dirigeant vers le Nord-Ouest »³⁰.

Executing Navarre's orders, the French Air Force Command deployed a plan to strike key transport routes. Paul Ély provided the daily tonnage of bombs dropped by the French air force on a number of key points as follows:

Thực hiện mệnh lệnh của Nava, Bộ chỉ huy không quân Pháp triển khai kế hoạch đánh phá các tuyến đường giao thông vận tải quan trọng. Pôn Ely đưa ra số lượng bom không quân Pháp oanh tạc mỗi ngày ở một số trọng điểm như sau:

Exécutant les ordres de Navarre, le commandement de l'armée de l'air française déploya un plan visant à frapper les principales voies de transport. Paul Ély fournit le tonnage quotidien de bombes larguées par l'aviation française sur un certain nombre de points clés, comme suit :

Tens of tons of bombs were continuously dropped day and night onto narrow stretches of road, stretching for dozens of kilometers, precariously clinging to a cliff on one side and an abyss on the other, where just a rockslide or a road collapse cutting off traffic created formidable challenges for the traffic assurance forces. From January 1954 onwards, the bombardments of the road system leading to Điện Biên Phủ grew increasingly fierce. In one engagement, the French used up to 39 B-26 bombers, 5 Privateers, and 21 Navy fighter aircraft to drop hundreds of tons of bombs...²⁰. After every ferocious bombardment, the road segments were battered to pieces. Troops and civilian porters had to build detours, causing the topography of the route to change daily. In just the first two months of 1954, the observation team on the Cò Nòi road segment had to redraw the road map 19 times³⁴.

Hàng chục tấn bom liên tục ném xuống ngày đêm vào những cung đường nhỏ hẹp, kéo dài vài chục km, cheo leo một bên là vách đá, bên kia là vực thẳm, chỉ cần đá lở hay đường sụt là giao thông bị cắt đã tạo ra những thử thách ghê gớm với lực lượng bảo đảm giao thông. Từ tháng 1 năm 1954 trở đi, các cuộc oanh tạc hệ thống đường dẫn đến Điện Biên Phủ ngày càng ác liệt. Có trận, quân Pháp dùng tới 39 máy bay B-26, năm máy bay Privateer và 21 máy bay khu trục thuộc Hải quân ném hàng trăm tấn bom...²⁰. Sau mỗi đợt oanh tạc dữ dội, các cung đường bị phá tan nát. Bộ đội và dân công phải làm đường vòng, khiến cho địa hình tuyến đường thay đổi hàng ngày. Chỉ trong hai tháng đầu 1954, tổ quan sát trên đoạn đường Cò Nòi đã phải vẽ lại sơ đồ con đường 19 lần³⁴.

Des dizaines de tonnes de bombes furent continuellement larguées jour et nuit sur d'étroits tronçons de route s'étendant sur des dizaines de kilomètres, accrochés de façon précaire à une falaise d'un côté et à un gouffre de l'autre, où un simple éboulement de pierres ou un effondrement de la route coupant la circulation créait de redoutables défis pour les forces chargées de sécuriser le trafic. À partir de janvier 1954, les bombardements du réseau routier menant à Điện Biên Phủ devinrent de plus en plus intenses. Lors d'un seul engagement, les Français utilisèrent jusqu'à 39 bombardiers B-26, 5 Privateer et 21 avions de chasse de la Marine pour larguer des centaines de tonnes de bombes...²⁰. Après chaque bombardement féroce, les segments de route étaient réduits en miettes. Les troupes et les porteurs civils (dân công) devaient construire des déviations, modifiant ainsi quotidiennement la topographie de l'itinéraire. Au cours des deux seuls premiers mois de 1954, l'équipe d'observation du tronçon de Cò Nòi dut redessiner la carte de la route à 19 reprises³⁴.

The French military brought to the Gulf of Tonkin 2 aircraft carriers, La Fayette and Arromanches, each carrying dozens of F6F Hellcat and SB2C combat aircraft to reinforce the capabilities of the Cát Bi (Hải Phòng) and Bạch Mai (Hà Nội) airfields, directly participating in the bombing of Điện Biên Phủ. By March, the US delivered 25 F-4AU1 aircraft to replace the exhausted French planes. The number of bombers throughout Indochina originally consisted of 48 B-26 bombers, 8 Privateer bombers, and 112 Hellcat, Bearcat, and Corsair fighter-bombers. The initial total of 156 aircraft eventually increased to 227¹. More than two-thirds of the aforementioned aircraft (over 90 military transport aircraft and 175 bombers) were directly commanded by General Dechaux to provide support for Điện Biên Phủ. On average, between 75 to 80 bombers were dedicated to this front every day. At the same time, almost all American military transport aircraft and Packet transports were also mobilized for transport to Điện Biên Phủ. Transport for other fronts was almost exclusively handled by civilian aircraft.

Quân đội Pháp đưa đến Vịnh Bắc Bộ 2 tàu sân bay La Fayette và Arromanches, mỗi tàu chở theo hàng chục máy bay chiến đấu F6F Hellcat và SB2-C để tăng cường năng lực cho sân bay Cát Bi (Hải Phòng) và Bạch Mai (Hà Nội), trực tiếp tham gia đánh phá Điện Biên Phủ. Đến tháng 3, Mỹ đưa đến 25 máy bay F-4AU1 để thay cho các máy bay Pháp đã kiệt sức. Số lượng máy bay ném bom toàn Đông Dương từ đầu có 48 máy bay ném bom B26, 8 ném bom Privateer và 112 oanh tạc cơ chiến đấu Hellcat, Beercat và Corsair. Tổng số 156 chiếc cuối cùng đã tăng lên tới 227 chiếc¹. Hơn hai phần ba số máy bay trên (hơn 90 máy bay vận tải quân sự và 175 oanh tạc cơ) do tướng Dechaux trực tiếp chỉ huy để yểm trợ cho Điện Biên Phủ. Trung bình mỗi ngày, từ 75 tới 80 chiếc máy bay ném bom được dành cho mặt trận này. Cùng lúc đó, gần như tất cả những máy bay vận tải quân sự và vận tải loại Packet của Mỹ cũng được huy động vận chuyển cho Điện Biên Phủ. Việc vận tải cho những mặt trận khác hầu như chỉ do máy bay dân sự đảm nhiệm.

L'armée française amena dans le golfe du Tonkin 2 porte-avions, le La Fayette et l'Arromanches, chacun transportant des dizaines d'avions de combat F6F Hellcat et SB2C afin de renforcer les capacités des aérodromes de Cát Bi (Hải Phòng) et de Bạch Mai (Hanoï), participant directement aux bombardements de Điện Biên Phủ. En mars, les États-Unis livrèrent 25 avions F-4AU1 pour remplacer les appareils français épuisés. Le nombre de bombardiers dans toute l'Indochine se composait initialement de 48 bombardiers B-26, 8 bombardiers Privateer et 112 chasseurs-bombardiers Hellcat, Bearcat et Corsair. Le total initial de 156 aéronefs passa finalement à 227¹. Plus des deux tiers des avions susmentionnés (plus de 90 avions de transport militaire et 175 bombardiers) étaient directement commandés par le général Dechaux pour fournir un appui à Điện Biên Phủ. En moyenne, entre 75 et 80 bombardiers étaient affectés à ce front chaque jour. Parallèlement, presque tous les avions de transport militaire américains et les transports Packet furent également mobilisés pour l'acheminement vers Điện Biên Phủ. Le transport vers les autres fronts fut presque exclusivement assuré par des aéronefs civils.

On March 24, 30 78-seat C-119 aircraft belonging to the American Civil Air Transport (CAT) airline, founded by Major General Claire Lee Chennault, head of the "Flying Tigers" during World War II, and operated by American military experts, began to be mobilized to drop napalm bombs on peripheral targets at Điện Biên Phủ²⁷. Each aircraft carried 9 crates, with each crate containing 90 napalm canisters. This type of weapon was intended not only to inflict brutal casualties but also to cause devastating forest fires to expose heavily camouflaged positions.

Ngày 24 tháng 3, 30 máy bay C-119 78 chỗ ngồi của hãng Hàng không vận tải dân dụng Mỹ (CAT) do thiếu tướng Claire Lee Chennault, người đứng đầu đội “phi hổ” trong chiến tranh Thế giới 2 thành lập và các chuyên gia quân sự Mỹ điều hành bắt đầu được huy động để ném bom napal xuống các mục tiêu ngoại vi Điện Biên Phủ²⁷. Mỗi máy bay mang 9 thùng, mỗi thùng chứa 90 bình napan. Loại vũ khí này không chỉ nhằm sát thương tàn bạo mà còn gây những đám cháy rừng tàn khốc để bộc lộ các vị trí được nguỵ trang kín đáo.

Le 24 mars, 30 avions C-119 de 78 places appartenant à la compagnie aérienne américaine Civil Air Transport (CAT), fondée par le major-général Claire Lee Chennault, chef des « Tigres volants » durant la Seconde Guerre mondiale, et pilotés par des experts militaires américains, commencèrent à être mobilisés pour larguer des bombes au napalm sur les cibles périphériques de Điện Biên Phủ²⁷. Chaque avion transportait 9 caisses, chaque caisse contenant 90 bidons de napalm. Ce type d'arme était destiné non seulement à infliger de brutales pertes humaines, mais également à provoquer des incendies de forêt dévastateurs afin de révéler les positions fortement camouflées.

In addition to demolition bombs and penetration bombs to destroy roads, many types of special bombs were used to thwart repair operations, such as butterfly bombs camouflaged among the forest trees to inflict casualties on combat engineers, Henliphơlít bombs containing thousands of extremely sharp hooks to cause leg injuries and puncture tires, and delayed-action bombs with varied timers to prevent repairs... French experts also researched creating artificial rain using silver iodide to cause road collapses before the rainy season arrived³¹.

Ngoài bom phá, bom khoan để phá đường, nhiều loại bom đặc biệt được dùng để cản phá các hoạt động sửa chữa như bom bươm bướm ngụy trang lẫn trong cây rừng để sát thương công binh, bom Henliphơlít chứa hàng ngàn lưỡi câu thật sắc gây vết thương chân và chọc thủng bánh xe, bom nổ chậm với thời gian khác nhau để ngăn sửa chữa... Các chuyên gia Pháp còn nghiên cứu làm mưa nhân tạo bằng chất iốt bạc để tạo làm sụt lở đường xá trước khi mùa mưa đến³¹.

Outre les bombes de démolition et les bombes pénétrantes visant à détruire les routes, de nombreux types de bombes spéciales furent utilisés pour contrecarrer les opérations de réparation, comme des bombes papillon camouflées parmi les arbres de la forêt pour faire des victimes chez les soldats du génie, des bombes Henliphơlít contenant des milliers de crochets extrêmement tranchants pour provoquer des blessures aux jambes et crever les pneus, et des bombes à retardement avec divers délais pour empêcher les réparations... Les experts français menèrent également des recherches sur la création de pluie artificielle à l'aide d'iodure d'argent pour provoquer des effondrements de routes avant l'arrivée de la saison des pluies³¹.

Because food supplies had to be continuously transported from the rear every day along a single long axis with 40 traffic points that could be cut off¹, the asymmetrical war between the Vietnamese forces and the French-American air forces was incredibly fierce. Throughout the campaign, American and French aircraft conducted 1,186 strikes, on the peak day mobilizing 250 sorties of bombers to strike the transport routes of the Vietnamese army.

Do lương thực cung cấp phải liên tục vận chuyển từ hậu phương hàng ngày trên trục đường kéo dài độc đạo với 40 điểm giao thông có thể bị cắt đứt¹, cuộc chiến không cân sức giữa lực lượng Việt Nam và không quân Pháp-Mỹ diễn ra rất ác liệt. Suốt chiến dịch, máy bay Mỹ Pháp đánh 1.186 trận, ngày cao nhất huy động 250 lần/chiếc máy bay ném bom đường giao thông của quân đội Việt Nam.

Étant donné que le ravitaillement en vivres devait être continuellement transporté depuis l'arrière, chaque jour, le long d'un unique et long axe comptant 40 points de circulation susceptibles d'être coupés¹, la guerre asymétrique entre les forces vietnamiennes et les forces aériennes franco-américaines fut d'une incroyable férocité. Tout au long de la campagne, les avions américains et français effectuèrent 1 186 frappes, mobilisant au cours de la journée la plus intense 250 sorties de bombardiers pour frapper les voies de transport de l'armée vietnamienne.

Right in the rear lines, bombers dominated the Giàng pass to block the road returning from Cao Bằng, and struck the Khế pass to block the road from Thái Nguyên to Tuyên Quang. Particularly at the Cà pass, French aircraft and artillery bombarded continuously for 40 days and nights to sever the road coming down from Lạng Sơn. On the campaign line, passes like Lũng Lô and Pha Đin (receiving up to 160 bombs on some days), and traffic hubs like Cò Nòi (up to 300 bombs a day) and Tuần Giáo became targets of fierce bombardment²⁶²⁹.

Ngay ở tuyến hậu phương, máy bay ném bom khống chế đèo Giàng để chặn đường từ Cao Bằng về, đánh đèo Khế chặn đường Thái Nguyên sang Tuyên Quang. Đặc biệt ở đèo Cà, máy bay và pháo binh Pháp đánh phá liên tục suốt 40 ngày đêm để chặt đứt con đường từ Lạng Sơn xuống. Trên tuyến chiến dịch, các đèo Lũng Lô, Pha Đin (có ngày 160 quả bom), các đầu mối giao thông Cò Nòi (có ngày 300 quả bom), Tuần Giáo trở thành trọng điểm đánh phá ác liệt²⁶²⁹.

Jusque sur les lignes arrière, les bombardiers dominèrent le col de Giàng afin de bloquer la route de retour de Cao Bằng, et frappèrent le col de Khế pour bloquer la route reliant Thái Nguyên à Tuyên Quang. Plus particulièrement au col de Cà, l'aviation et l'artillerie françaises bombardèrent sans relâche pendant 40 jours et 40 nuits pour couper la route descendant de Lạng Sơn. Sur la ligne de campagne, les cols tels que Lũng Lô et Pha Đin (recevant jusqu'à 160 bombes certains jours), et les nœuds routiers comme Cò Nòi (jusqu'à 300 bombes par jour) et Tuần Giáo devinrent les cibles de féroces bombardements²⁶²⁹.

In late March 1954, President Hồ Chí Minh went directly to inspect and encourage the Youth Volunteers and civilian porters who were holding their ground at the Khế pass. To protect transportation, 50% of the front's meager anti-aircraft forces (consisting of two 37 mm anti-aircraft artillery battalions and several 12.7 mm anti-aircraft machine gun companies) were deployed at anti-aircraft emplacements along the transport route. Four combat engineer battalions and tens of thousands of civilian porters clung to the roads day and night to overcome the aftermath of the enemy's bombardments²⁹. At the bombing chokepoints, there were observation posts operating around the clock tasked with counting the number of dropped bombs and marking the locations of delayed-action bombs, alongside specialized bomb disposal units and dedicated road repair squads.

Cuối tháng 3 năm 1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi trực tiếp kiểm tra động viên thanh niên xung phong và dân công đang trụ bám ở đèo Khế. Để bảo vệ giao thông, 50% lực lượng phòng không ít ỏi của mặt trận (gồm hai tiểu đoàn pháo cao xạ 37 mm, một số đại đội súng máy cao xạ 12,7 mm) được bố trí tại các trận địa bắn máy bay dọc theo tuyến đường vận tải. Bốn tiểu đoàn công binh và hàng vạn dân công ngày đêm bám đường khắc phục hậu quả đánh phá của địch²⁹. Ở các trọng điểm ném bom đều có đài quan sát suốt ngày đêm làm nhiệm vụ đếm số bom thả và đánh dấu vị trí bom nổ chậm, có các đơn vị chuyên phá bom và bộ phận chuyên sửa đường.

À la fin du mois de mars 1954, le président Hồ Chí Minh se rendit directement sur place pour inspecter et encourager les Jeunes Volontaires et les porteurs civils (dân công) qui tenaient leurs positions au col de Khế. Pour protéger les transports, 50 % des maigres forces antiaériennes du front (composées de deux bataillons d'artillerie antiaérienne de 37 mm et de plusieurs compagnies de mitrailleuses antiaériennes de 12,7 mm) furent déployées sur des positions de DCA le long de l'itinéraire de transport. Quatre bataillons du génie et des dizaines de milliers de porteurs civils (dân công) s'accrochaient aux routes jour et nuit pour surmonter les conséquences des bombardements ennemis²⁹. Aux points d'étranglement des bombardements, des postes d'observation fonctionnaient 24 heures sur 24, chargés de compter le nombre de bombes larguées et de marquer l'emplacement des bombes à retardement, aux côtés d'unités spécialisées dans le déminage et d'équipes dédiées à la réparation des routes.